Close

IZABELA KÜNSTLER

REDAKTOR NAPISÓ I AUDIODESKRYPTOR

fotka - ja

Film oglądany z napisami lub z audiodeskrypcją powinien dostarczyć tych samych przeżyć, które są udziałem wszystkich widzów, uczestniczących w tym samym seansie. Nasi odbiorcy śmieją się i wzruszają w tych samych momentach. Dobry przekład – bo audiodeskrypcja i napisy dla niesłyszących to tłumaczenia – jest dla odbiorców niezauważalny. Odbiorcy nie mają poczucia, że odbierają pracę tłumaczy. Wciągają się w akcję, wzruszają, a potem oceniają film i jego twórców. 

 

Dostarczające takich przeżyć napisy i audiodeskrypcja to tłumaczenia idealne. Nie mogą być dosłowne, ale są zgodne z duchem oryginału. Tłumacz powinien dobrze znać język oryginału i język przekładu. To oznacza przede wszystkim zrozumienie języka filmu i teatru. Po właściwym odczytaniu tego języka satysfakcjonujący rezultat uzyskamy, wybierając właściwe środki języka polskiego. Przydaje się zamiłowanie do analizowania zawiłości obu języków i rozwiązywania łamigłówek, zwłaszcza gdy musimy podejmować trudne decyzje: co opisać w audiodeskrypcji, co zapisać w napisach, czasem – w jakiej kolejności.

 

Tłumaczenie tak dobre, że niezauważalne – to sytuacja idealna. Nie zawsze udaje się uzyskać taki efekt. Największym problemem są różne potrzeby odbiorców. Kompetencjom językowym muszą towarzyszyć wyobraźnia i empatia. Możliwie często powinniśmy konfrontować swoje wyobrażenia z oczekiwaniami odbiorców. Częściej niż inni tłumacze. Musimy pamiętać, że inne napisy są idealne dla osób Głuchych, dla których pierwszym językiem jest Polski Język Migowy, inne dla słabosłyszących, inne dla dzieci. Odmienne wyobrażenie świata i oczekiwania od audiodeskrypcji mogą mieć osoby niewidome od urodzenia, a inne – ociemniałe lub słabowidzące.

 

Świadomość potrzeb odbiorcy jest szczególnie ważna w przypadku opracowań dla dzieci. Nie tylko dlatego, że to odbiorcy bardzo wymagający. Pozbawione emocji, nieatrakcyjne opracowanie sprawi, że dzieci przekazu nie odbiorą, bo od ekranu odejdą. Napisy i audiodeskrypcja mają szansę odgrywać rolę edukacyjną, rozbudzać potrzebę kontaktu z kulturą, ciekawość świata, dostarczać wrażeń nieznanych i nieosiągalnych w życiu codziennym. Warunkiem – wybór właściwej formy przekazu i stworzenie ciekawej narracji.